کهکشان

انواع کهکشان

هابل و پژوهشگرهای دیگر پس از کشف کهکشان‌ها به‌صورت دقیق‌تر به بررسی آن‌ها پرداختند. این کار برای دهه‌ی ۱۹۲۰ بسیار دشوار بود. در آن زمان تنها ثبت یک عکس یا طیف کهکشانی به یک شب کامل رصد بی‌وقفه نیاز داشت. امروزه تلسکوپ‌های بزرگ و آشکارسازهای الکترونیکی این وظیفه‌ی دشوار را ساده‌تر ساخته‌اند گرچه رصد کهکشان‌های دوردست نیاز به تلاش چشمگیری دارد. در این مقاله سعی کردیم شما را با انواع کهکشان ها آشنا کنیم.

اولین گام برای درک نوع یک جرم، تعریف آن است. بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین کهکشان‌ها معمولا دارای یکی از دو شکل اولیه هستند: یا مانند راه شیری مسطح هستند و بازوی مارپیچی دارند یا به شکل بیضی‌شکل ظاهر می‌شوند. از طرفی بسیاری از کهکشان‌های کوچک‌تر شکل نامنظمی دارند.

کهکشان های مارپیچی

کهکشان راه شیری و آندرومدا هر دو از نوع کهکشان‌های بزرگ مارپیچی هستند. این کهکشان‌ها دارای یک هاله‌ی مرکزی متورم، یک دیسک و بازوهای مارپیچی هستند. مواد بین‌ستاره‌ای بین دیسک‌های کهکشان‌های مارپیچی پخش شده‌اند. سحابی‌های درخشان و ستاره‌های داغ جوان در بازوهای مارپیچی قرار دارند و نشان می‌دهند تولد ستاره‌ها همچنان ادامه دارد. دیسک‌ها معمولا غبارآلود هستند.

خوشه‌های ستاره‌ای باز را می‌توان در بازوهای مارپیچ‌های نزدیک‌تر و خوشه‌های سراسری را می‌توان در هاله مشاهده کرد. کهکشان‌های مارپیچی ترکیبی از ستاره‌های پیر و جوان هستند تقریبا دو سوم کهکشان‌های مارپیچی نزدیک دارای میله‌های ستاره‌ای به شکال جعبه و بادام‌زمینی هستند که دورتادور مرکز می‌چرخند. کهکشان راه شیری هم دارای یک میله است. بازوهای مارپیچی از انتهای میله شروع به چرخش می‌کنند. در کهکشان‌های مارپیچی بدون میله و دارای میله شاهد طیف متنوعی از شکل‌ها هستیم.

🌏جهان بی کران از دید ناسا...
همچنین بخوانید

کهکشان مارپیچی میله دار

تصویر کهکشان مارپیچی میله‌ای که توسط تلسکوپ فضایی هابل به ثبت رسیده است

قطر بخش‌های درخشان کهکشان‌های مارپیچی بین ۲۰ هزار تا بیش از ۱۰۰ هزار سال نوری متغیر است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند احتمالا مواد کهکشانی فراتر از لبه‌های کهکشان جریان می‌یابند. این مواد گازهای سرد و رقیقی هستند که کشف آن‌ها در رصدها کار دشواری است.

براساس داده‌های موجود، جرم بخش‌های قابل دید کهکشان‌های مارپیچی بین ۱ میلیارد تا یک تریلیون جرم خورشیدی متغیر است. درخشندگی کل اغلب کهکشان‌های مارپیچی بین ۱۰۰ میلیون تا ۱۰۰ میلیارد برابر خورشید است. کهکشان راه شیری و کهکشان آندرومدا از کهکشان‌های مارپیچی بزرگ و کلان‌جرم به شمار می‌روند. همچنین مقدار قابل توجهی ماده‌ی تاریک داخل و اطراف کهکشان‌ها وجود دارند؛ می‌توان براساس سرعت حرکت ستاره‌ها در بخش‌های خارجی کهکشان به وجود ماده‌ی تاریک پی برد.

 

کهکشان مارپیچی بدون میله

کهکشان مارپیچی غیرمیله‌ای گرداب و کهکشان ماهواره‌ای

کهکشان بیضی‌شکل

کهکشا‌ن‌های بیضی‌شکل تقریبا به‌طور کامل از ستاره‌های کهن‌سال تشکیل شده‌اند و به شکال کره یا بیضی هستند (کره‌های فشرده) این کهکشان‌ها فاقد بازوی مارپیچی هستند. نور آن‌ها حاصل ستاره‌های مایل به قرمز قدیمی یا ستاره‌های جمعیت ۲ است. در کهکشان‌های بیضی‌شکل بزرگ‌تر، تعداد زیادی خوشه‌‌ی سراسری دیده می‌شود. سحابی‌ها و غبارها در کهکشان‌های بیضی‌شکل چشمگیر نیستند؛ اما مقدار کمی ماده‌ی بین‌ستاره‌ای دارند.

جواد صالحی کیست
همچنین بخوانید

درجه‌ی پهنی کهکشان‌های بیضی‌شکل با یکدیگر متفاوت است. برخی از آن‌ها سیستم‌هایی تقریبا کروی و مانند کهکشان‌های مارپیچی مسطح هستند. قطر کهکشان‌های بیضی‌شکل غول‌آسا به بیش از چند صدهزار سال نوری می‌رسد و به شکال چشمگیری بزرگ‌تر از کهکشان‌های مارپیچی هستند. گرچه ستاره‌ها به صورت مستقل حول مرکز کهکشان بیضی‌شکل می‌چرخند، مدار آن‌ها مانند کهکشان مارپیچی در یک جهت قرار ندارد. در نتیجه کهکشان‌های بیضی‌شکل به صورت منظم نمی‌چرخند و به همین دلیل تخمین ماده‌ی تاریک آن‌ها دشوار است.

ابعاد کهکشان‌های بیضی‌شکل از کهکشان‌هایی غول‌آسا تا کوتوله‌های کهکشانی متغیرند. Leo I یک نمونه کهکشان بیضی‌شکل کوتوله است. درخشش این نوع کوتوله‌ تقریبا برابر با درخشان‌ترین خوشه‌های سراسری است. کهکشان متوسط بین کهکشان غول‌آسا و کوتوله سیستم‌هایی مثل M32 و M110، دو کهکشان همراه آندرومدا هستند. با اینکه این کهکشان‌ها در دسته‌بندی کوتوله‌های بیضی‌شکل قرار می‌گیرند، به شکال چشمگیری بزرگ‌تر از کهکشان‌هایی مثل Leo I هستند.

 

کهکشان بیضی شکل غول‌آسا

کهکشان بیضی‌شکل غول‌آسای ESO 325-G004

کهکشان نامنظم

هابل کهکشان‌هایی را که شکل منظمی ندارند در گروه کهکشان‌ نامنظم دسته‌بندی کرد. کهکشان‌های نامنظم معمولا جرم و درخشش کمتری نسبت به کهکشان‌های مارپیچی دارند و سازمان‌نیافته هستند. این کهکشان‌ها حاوی ستاره‌های جوان جمعیت ۱ و ستاره‌های پیر جمعیت ۲ هستند.

 

کهکشان نامنظم

کهکشان NGC 1427A نمونه‌ای از کهکشان نامنظم از انواع کهکشان در فاصله‌ی ۵۲ میلیون سال نوری

دو نمونه‌ از شناخته‌شده‌ترین کهکشان‌های نامنظم ابر ماژلانی کوچک و ابر ماژلانی بزرگ هستند که در فاصله‌ی اندکی بیش تر از ۱۶۰ هزار سال نوری قرار دارند و از نزدیک‌ترین همسایگان فراکهکشانی به شمار می‌روند. اسامی این کهکشان‌ها نمادی از سفر فردینان ماژلان و خدمه‌ی او به دور دنیا هستند. آن‌ها اولین اروپایی‌هایی بودند که توانستند ابر ماژلانی را در آسمان شب ببینند. گرچه این دو منظومه از اروپا و ایالات متحده قابل دیدن نیستند، از نیم‌کره‌ی جنوبی به‌راحتی در آسمان شب دیده می‌شوند. ابرهای ماژلانی فرصت بسیار خوبی را برای بررسی سحابی‌ها، خوشه‌های ستاره‌ای، ستاره‌های متغیر و دیگر اجرام کلیدی کهکشان در اختیار ستاره‌شناسان قرار می‌دهند.

سالم بمانیم!😊
همچنین بخوانید

 

ابر ماژلانی بزرگ

نمایی عریض از ابر ماژلانی بزرگ

 

ابر کوچک ماژلانی بسیار کم‌جرم‌تر از ابر بزرگ ماژلانی است و طول آن شش برابر عرضش است. این نوار باریک مانند یک پیکان به سمت کهکشانمان قرار دارد. ابر کوچک ماژلانی به‌دلیل واکنش گرانشی با راه شیری به شکال کنونی درآمده است. رشته‌ای عظیم از سنگ‌ریزه‌های حاصل این واکنش هم در آسمان شب کشیده شده‌اند و داخل ابرهای گازی که با سرعت بالایی حرکت می‌کنند دیده می‌شوند. به این مجموعه رشته‌ی ماژلانی گفته می‌شود. براساس تعامل کهکشان‌ها می‌توان شکل نامنظم کهکشان‌های کوچک‌تر را توجیه کرد.

همچنین به شما پیشنهاد می کنیم مقاله عجایب جهان هستی که در این رابطه است را نیز مطالعه کنید.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۴ میانگین: ۵]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × سه =