خاک

خاک چیست

در پاسخ به پرسش خاک چیست باید گفت به طور خلاصه، خاک مخلوطی از مواد معدنی، موجودات زنده و مرده (مواد آلی)، هوا و آب است. این چهار ماده به روش های شگفت انگیزی با یکدیگر واکنش نشان می دهند و خاک را به یکی از پویاترین و مهم ترین منابع طبیعی سیاره ما تبدیل می کنند.

خاک به طرق مختلف توسط مردم استفاده می شود. به همین دلیل تعاریف زیادی دارد. یک مهندس ممکن است خاک را به عنوان ماده ای ببیند که زیرساخت ها بر روی آن ساخته شده است، در حالی که یک دیپلمات ممکن است به «خاک» به عنوان قلمرو یک کشور اشاره کند.

از دیدگاه یک متخصص علوم خاک، خاک عبارت است از:

لایه معدنی سطحی و یا آلی زمین که درجاتی از هوازدگی فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی را تجربه کرده است.

خاک ها منابع طبیعی محدودی هستند. آنها تجدید پذیر در نظر گرفته می شوند زیرا دائما در حال شکل گیری هستند. اگرچه این درست است، اما شکل گیری آنها با سرعت بسیار کم اتفاق می افتد. در واقع، برای تشکیل یک سانتی متر از خاک سطحی، ممکن است چند صد سال یا بیشتر طول بکشد تا توسعه یابد.

سرعت تشکیل خاک در سراسر سیاره متفاوت است: کمترین سرعت در مناطق سرد و خشک (۱۰۰۰ سال به بالا) و سریعترین سرعت در مناطق گرم و مرطوب (چند صد سال) رخ می دهد.

 

°• عجایب جهان هستی •°
همچنین بخوانید

خاک

ویژگی های خاک

خاکها به دلیل تغییرات زمین شناسی و اقلیمی در طول مسافت و زمان، از نظر خصوصیات بسیار متفاوت هستند. حتی یک ویژگی ساده، مانند ضخامت خاک، بسته به شدت و مدت هوازدگی، دوره‌های رسوب و فرسایش خاک، و الگوهای تکامل چشم‌انداز، می‌تواند از چند سانتی‌متر تا چندین متر متغیر باشد.

اما برخی ویژگی ها در همه خاک ها یکسان است. تمام خاک ها حاوی ذرات معدنی، مواد آلی، آب و هوا هستند. ترکیب این موارد خواص خاک، بافت، ساختار، تخلخل و رنگ آن را تعیین می کند.

بافت خاک

ذرات تشکیل دهنده خاک از نظر اندازه به سه گروه ماسه، سیلت و رس تقسیم می شوند. ذرات ماسه بزرگترین و ذرات رس کوچکترین هستند. اگرچه یک خاک می تواند تماماً ماسه ای، تمام رسی یا تمام سیلت باشد که این مورد نادر است. در عوض بیشتر خاک ها ترکیبی از این سه هستند.

درصد نسبی ماسه، سیلت و رس چیزی است که به خاک بافت آن را می دهد. به عنوان مثال، یک خاک با بافت لومی دارای قسمت های تقریبا مساوی از ماسه، سیلت و رس است.

ساختار خاک

ساختار خاک نحوه انباشته شدن ذرات ماسه، سیلت و رس را در کنار هم توصیف می کند. مواد آلی (گیاهان و حیوانات در حال پوسیدگی) و موجودات خاکی مانند کرم‌های خاکی و باکتری‌ها بر ساختار خاک تأثیر می‌گذارند. خاک رس، مواد آلی و مواد دفع شده توسط ارگانیسم های خاک، ذرات خاک را به یکدیگر متصل می کنند تا دانه ها را تشکیل دهند.

جواد صالحی کیست
همچنین بخوانید

ساختار خاک برای رشد گیاه، تنظیم حرکت هوا و آب، تأثیر بر رشد ریشه و تأثیر بر دسترسی به مواد مغذی مهم است. خاک های با کیفیت خوب، شکننده و دارای دانه های ریز هستند، بنابراین اگر آن را فشار دهید، خاک به راحتی می شکند. خاک ضعیف دارای کلوخه های درشت و بسیار سفت یا بدون ساختار است.

بافت و ساختار خاک چیزهای زیادی در مورد نحوه رفتار خاک به ما می گوید. به عنوان مثال، خاک های دانه ای با بافت لومی بهترین زمین های کشاورزی را می سازند، زیرا آب و مواد غذایی را به خوبی در خود نگه می دارند. خاک های تک دانه با بافت شنی زمین کشاورزی خوبی را ایجاد نمی کنند، زیرا آب خیلی سریع تخلیه می شود.

تخلخل خاک

تخلخل خاک به منافذ داخل خاک اشاره دارد. تخلخل بر حرکت هوا و آب تأثیر می گذارد. خاک های سالم دارای منافذ زیادی بین و درون سنگدانه ها هستند. خاک های بی کیفیت دارای منافذ، شکاف یا سوراخ های کمی هستند.

نحوه مدیریت خاک می تواند بر تخلخل آن تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، به مناطق اطراف مدرسه خود نگاه کنید که دانش آموزان به طور منظم در آن راه می روند. اگر چمن فرسوده شده باشد و خاک در معرض دید قرار گیرد، غالباً متفاوت به نظر می رسد زیرا متراکم شده است و ساختار و تخلخل آن تغییر کرده است. اینها همچنین مناطقی هستند که به دلیل اینکه آب قادر به تخلیه نیست، گودال ها در آن ایجاد می شود.

فیلم های آموزشی دروس دفاعی دهم
همچنین بخوانید

رنگ خاک

رنگ می تواند در مورد محتوای مواد معدنی خاک به ما بگوید. خاک های سرشار از آهن به رنگ نارنجی مایل به قهوه ای تا قهوه ای مایل به زرد است. آنهایی که مواد آلی زیادی دارند قهوه ای تیره یا سیاه هستند. در واقع، مواد آلی همه عوامل رنگی دیگر را می پوشاند.

رنگ همچنین می تواند به ما بگوید که خاک چگونه رفتار می کند. خاکی که به خوبی زهکشی می کند، رنگ روشن دارد. یکی که اغلب خیس و خیس است دارای الگوی ناهموار (خالدار) خاکستری، قرمز و زرد است.

 پویایی خاک

با افزایش سن، خاک به تدریج متفاوت از ماده اصلی خود به نظر می رسد و دچار تغییر می شود. این به این دلیل است که خاک پویا است. اجزای آن مثل مواد معدنی، آب، هوا، مواد آلی و موجودات به طور مداوم تغییر می کنند. برخی از اجزاء به خاک اضافه شده یا برخی از خاک جدا و کم می شوند. برخی در داخل خاک از جایی به جای دیگر حرکت می کنند. برخی از اجزا به اجزای دیگر تبدیل می شوند

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۶ میانگین: ۴.۸]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هجده − 13 =